LANDELIJKE WERKGROEP MUZIEKTHERAPEUTISCHE VERPLEEGHUISZORG

 

 

 
Nieuws
Video
Literatuur
Links
Login  
 
 
 
 
 
 


 

NIEUWTJES

Volg de nieuwsberichten op http://www.innovatiekringdementie.nl, hét webportal voor de zorg voor mensen met dementie!

Unieke methode om contact te maken

‘Bewoners kunnen nog zó veel met elkaar delen.’ Dat zegt Irene Maijer, muziektherapeute in het Amsterdamse verpleeghuis Gaasperdam van zorginstelling Cordaan. Samen met geestelijk verzorger Paula Irik heeft zij een nieuwe therapie ontwikkeld: muziek in combinatie met geestelijke zorg. Taal en muziek, het lijkt een vruchtbare combinatie.

De samenwerking tussen muziektherapeute Irene en geestelijk verzorger Paula ontstond vier jaar geleden. Dat komt, beide hadden het gevoel dat hun therapie soms tekort schoot. Zo merkte Irene dat het ophalen van herinneringen en het beleven van emoties via de muziek heel goed ging - maar voor sommige bewoners was het niet voldoende: zij wilden ook graag práten. Geestelijk verzorger Paula op haar beurt ontdekte dat woorden soms tekort schoten om bewoners te ondersteunen bij hun emoties.
 

Het positieve benadrukken
Daarom besloten de twee gedreven zorgprofessionals om van hun aparte methodieken, er één te maken. Moeilijk was dat niet, zegt Irene enthousiast: ‘Paula en ik ontdekten dat we op dezelfde manier werken: we benadrukken altijd het positieve van wat de bewoners gedaan hebben en doen. En allebei sluiten we aan bij wat zij zelf aangeven, zowel in woorden, emoties, als in lichaamstaal.’
 

Levensthema
In hun gezamenlijke therapie wordt muziek geluisterd, een gedicht voorgedragen, gezongen en gepraat. Elke week staat een levensthema centraal; van spelletjes van vroeger, herinneringen aan de oorlog, maar ook ervaringen in de tijd van nu. Irene: ‘Kleine dingen kunnen het gesprek al op gang brengen. Zo merk je bij het zingen dat allerlei woorden opeens weer boven komen.’
 

Positief zelfbeeld
Het doel van hun therapie is tweeledig: stimuleren dat a. de bewoners contact met elkaar maken. En b: een positief zelfbeeld krijgen. Daarom ligt de nadruk op wat ze nog kunnen, en worden veel complimentjes uitgedeeld. ‘Juist omdat ze dagelijks geconfronteerd worden met wat ze niet meer kunnen,’ legt Irene uit.
Het resultaat noemt ze verbluffend. ‘Bewoners stappen uit hun eigen wereld, maken contact met elkaar, steunen elkaar in hun verdriet. Ze kunnen nog zóveel met elkaar delen. Dat vergeten we wel eens in de drukte van alledag.’ Lachend: ‘Het kost geen geld, alleen maar aandacht.’ De twee zijn nu druk om wetenschappelijk onderzoek voor elkaar te krijgen. Pas dan zullen we weten wat het effect van deze nieuwe, unieke werkwijze is.
 

Werkboek
Binnenkort komt een werkboek uit over hun methode. Irene en Paula hopen dat meer zorgcentra hun werkwijze gaan overnemen. Daar willen ze graag bij helpen. Interesse? Stuur een mailtje naar contact@innovatiekringdementie.nl
 

Muziektherapeuten, geestelijk verzorgers en leidinggevenden die meer over werkwijze en methodiek willen weten: lees snel verder.


 

Nederlands Dagblad 25-10-07

Verpleeghuisarts zuiniger met sufmakers -
van onze redactie binnenland

DEN HAAG - Verpleeghuisartsen gaan minder snel suf makende medicatie en antipsychotica toedienen aan onrustige en agressieve dementerenden. Alleen wanneer alle andere mogelijkheden niet werken, inclusief muziektherapie, komt dit soort middelen nog aan bod. Dat staat in een nieuwe richtlijn van de NVVA, beroepsvereniging van verpleeghuisartsen en sociaalgeriaters, die medio volgend jaar wordt uitgebracht.

In de richtlijn staat omschreven hoe probleemgedrag van dementerenden, zoals dwaal- en roepgedrag, aangepakt kan worden. Zo worden veel ouderen rustiger wanneer zij persoonlijke aandacht krijgen of aangename muziek te horen krijgen. Anderen zijn meer gebaat bij psychologische hulp. De bedoeling is dat verzorgend personeel voortaan eerst deze mogelijkheden uitprobeert. Pas wanneer dit niet werkt, of wanneer het gedrag veroorzaakt wordt door bijvoorbeeld een psychose, wordt medicatie gegeven.

Op dit moment krijgen twee op de drie verpleeghuisbewoners nog regelmatig kalmerende middelen toegediend. Ruim een derde krijgt een antipsychoticum. Dit terwijl deze medicijnen vaak ernstige bijwerkingen hebben wanneer ze langdurig worden gebruikt, zo waarschuwde klinische geriater en farmacoloog Rob van Marum van de Universiteit van Utrecht vorige maand.

Zo kan het middel Haldol de spieren stijver maken waardoor de kans op vallen toeneemt. Ook gaan patiënten er door kwijlen, maakt het ze suf en vlakken hun emoties af. Bovendien werken deze middelen vaak helemaal niet.


Het interview met Sytze Zuidema is te beluisteren via
DE OCHTENDEN - Het Onderzoek (donderdag) donderdag 25/10/2007 

10:05-10.30: Kalmeringsmiddelen in verpleeghuizen.

beluister


Muziekkussen voor patiënten met Alzheimer
 

Groningen, 13 maart 2007 – Studenten uit diverse disciplines van de Hanzehogeschool Groningen hebben geholpen bij de ontwikkeling van een muziekkussen voor patiënten die lijden aan de ziekte van Alzheimer. Deze vaak oudere mensen brengen vele uren op bed door, vooral in de laatste stadia van dementie. Het luisteren naar licht klassieke muziek of liedjes van vroeger maakt de patiënten rustig.


 

Studenten van de opleiding Elektrotechniek, de Academie voor Verpleegkunde, de Academie voor Gezondheidsstudies en het Instituut voor ICT van de Hanzehogeschool Groningen hebben samen onderzocht hoe een dergelijk kussen zo comfortabel mogelijk ligt, hoe luid de muziek moet klinken en hoe er zonder problemen gewisseld kan worden van muziek. Ook is het kussen op technische aspecten onderzocht.

Het muziekkussen bestaat nu nog slechts als model, maar wordt later dit jaar in productie genomen.

 

Het muziekkussen is ontwikkeld op verzoek van psychologe Annemiek Vink, die samen met de Stichting Stimulering Kwaliteit Verpleeghuiszorg het project “de Metronoom” heeft gestart. In dit project worden diverse muziek- en bewegingsadviezen voor mensen met dementie ontwikkeld, die zowel binnen het verpleeghuis als thuis toepasbaar zullen zijn. Het project wordt ondersteund door Zorgverzekeraar Menzis.

Annemiek Vink werkt voor de Rijksuniversiteit Groningen aan een promotieonderzoek naar het effect van muziektherapie in het verminderen van gedragsproblemen bij mensen met dementie. Daarnaast werkt ze als docent grondslagen muziektherapie aan het ArtEZ Conservatorium te Enschede.

 

 

Ärzte Zeitung, 09.03.2005

Musik- und Kunsttherapie entspannen bei Demenz

Unruhezustände und aggressives Verhalten werden gedämpft / Auch Antidementiva beeinflussen Verhaltensstörungen

FRANKFURT/MAIN (saw). Jeder Demenz-Patient entwickelt im Laufe seiner Erkrankung eine Verhaltensstörung, gegen die er dann meist besser behandelbar ist als gegen die kognitiven Störungen selbst. In der Therapie wegen der Verhaltensstörung sollten dabei zunächst nicht-medikamentöse Behandlungsansätze zum Zuge kommen.

Blieben diese erfolglos, dürfe aber keinem Patienten eine spezifische pharmakologische Intervention vorenthalten werden, "nur weil er oder sie dement ist." Darauf wies Privatdozent Hans Gutzmann vom Krankenhaus Hedwigshöhe in Berlin bei der 7. Jahrestagung der Deutschen Gesellschaft für Gerontopsychiatrie und -psychotherapie in Frankfurt/Main.

Verhaltensstörungen bei Demenz betreffen vor allem Störungen des Antriebs wie Apathie, Unruhe und Aggressivität sowie Veränderungen des Eßverhaltens und des Schlaf-Wachrhythmus. Viele Demenzpatienten litten zudem unter Wahnvorstellungen, visuellen Halluzinationen und illusionärer Situationsverkennung, so Gutzmann bei einem Satelliten-Symposium von Eisai und Pfizer.

Nicht-medikamentöse Maßnahmen bei Unruhezuständen und aggressivem Verhalten sind Musik- und Kunsttherapie, bei abendlicher Unruhe und Schlafstörungen Lichttherapie. Depressive Verstimmungen können auf Massagen oder Aromatherapie ansprechen. Auch Ansätze wie Streichelzoo oder Hundebesuchsprogramm könnten erfolgreich sein.

Man sei gut beraten, so der Demenz-Experte, sich über frühere Vorlieben des Patienten zu informieren, um diese für die Therapie zu nutzen. Verabschieden müsse man sich allerdings von der Vorstellung, daß jedes problematische Verhalten verläßlich und dauerhaft veränderbar sei.

Und worauf ist bei der Pharmakotherapie bei Verhaltensstörungen von Dementen zu achten? Zunächst sollte der Effekt des Antidementivums auf die Verhaltensstörungen beurteilt werden, bevor zusätzlich Psychopharmaka verordnet werden, so Gutzmann. Acetylcholinesterase-Hemmer wie Donepezil (Aricept®) etwa könnten außer ihrem kognitiven Effekt Wahnvorstellungen, Halluzinationen und Agitiertheit bessern.

Bei Depressionen seien Serotoninwiederaufnahmehemmer günstig. Sie können mit Antidementiva kombiniert werden, haben weniger unerwünschte Effekte als trizyklische Antidepressiva und wirken angstlösend. Antipsychotika sollten nur niedrig dosiert verordnet werden, da die Gefahr extrapyramidaler motorischer Störungen wegen des Alters der Patienten und der Hirnschädigung stark erhöht sei, so Gutzmann. Hochpotente Neuroleptika sollten auf keinen Fall großzügig zur Verhaltensverbesserung verwendet werden. Aggressivität und Feindseligkeit würden auch mit Antiepileptika oder Phasenprophylaktika verringert.

 

TER INFO Mail 11.11.05

Liebe Kolleginnen und Kollegen!

Nachdem die Münsteraner „Kontaktstelle Musik bis ins hohe Alter“ im Sommer diesen Jahres eine erste Veranstaltung zum Thema „Musiktherapie mit alten Menschen“ organisierte und bei diesem Treffen der Wunsch reifte, diesen Austausch auch weiterhin zu pflegen, möchten wir nun für das Jahr 2006 eine entsprechende Vorankündigung machen:

 Wir möchten Sie und Euch recht herzlich einladen, den 10. Juni 2006 von 10.30 Uhr bis ungefähr 18.30 Uhr bei und mit uns in Magdeburg zu verbringen.

Inhaltlich soll es neben einem wechselseitigen Austausch auch zwei Vorträge geben. Genaueres werden wir im März 2006 mitteilen. Wir arbeiten noch am Programm!

 Wir freuen uns auf das nächste Treffen und hoffen auf viel Feedback.

 Viele Grüße von der Elbe in die verschiedenen Regionen

 Nicola Tekaath

für GRAMMOPHON - Mobile Musiktherapie e.V. Magdeburg

Weblink

Music improves sleep quality in older adults

Journal of Advanced Nursing Volume 49 Issue 3 Page 234 February 2005

Aim
The aim of this paper is to report an investigation of the effects of soft music on sleep quality in older community-dwelling men and women in Taiwan.

Background. 
Sleep is a complex rhythmic state that may be affected by the ageing process. Few studies have focused on the effects of music, a non-pharmacological method of improving the quality of sleep in older adults.

Method. 
A randomized controlled trial was used with a two-group repeated measures design.

Sixty people aged 60-83 years with difficulty in sleeping were recruited through community leaders and screened using the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) and Epworth Sleepiness Scale. Those reporting depression, cognitive impairment, medical or environmental problems that might interfere with sleep; and those who used sleeping medications, meditation, or caffeine at bedtime were excluded. Participants listened to their choice among six 45-minute sedative music tapes at bedtime for 3 weeks. There were five types of Western and one of Chinese music. Sleep quality was measured with the PSQI before the study and at three weekly post-tests. Groups were comparable on demographic variables, anxiety, depressive symptoms, physical activity, bedtime routine, herbal tea use, napping, pain, and pretest overall sleep quality.

Results. 
Music resulted in significantly better sleep quality in the experimental group, as well as significantly better components of sleep quality: better perceived sleep quality, longer sleep duration, greater sleep efficiency, shorter sleep latency, less sleep disturbance and less daytime dysfunction. Sleep improved weekly, indicating a cumulative dose effect.

Conclusion. 
The findings provide evidence for the use of soothing music as an empirically-based intervention for sleep in older people.